Jan Matejko był jednym z najwybitniejszych i najważniejszych polskich artystów, który na wieki zapisał się w historii sztuki. Malował głównie obrazy historyczne, a poza nimi tworzył także portrety swoich bliskich, jak i wielu znaczących osobistości. Jego styl i technika znacząco wpłynęły na rozwój malarstwa w Polsce i były inspiracją dla innych malarzy. Twórczość Jana Matejki opisuje się jako monumentalną i pełną emocji.
Młodość i wykształcenie artysty
Jan Alojzy Matejko urodził się 24 czerwca 1838 roku w Krakowie, a zmarł 1 listopada 1893 roku w rodzinnym mieście. Od najmłodszych lat przejawiał ogromną ambicję i pracowitość, a także niepospolite zdolności plastyczne. Spory wpływ na artystę wywarli nauczyciele – Władysław Łuszczkiewicz i Józef Kremer, którzy zainspirowali go do szkicowania zabytków oraz zbierania materiałów.
W latach 1852-1858 Jan Matejko studiował w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie, a po jej ukończeniu zgłosił się do Akademii Sztuk Pięknych w Monachium. Zetknął się tam z dziełami malarzy dawnych i współczesnych. Docenił twórczość Paula Delaroche’a i jego ucznia, którzy tworzyli dzieła historyczne. Wtedy przekonał się, że temu gatunkowi malarstwa chciałby się poświęcić. W 1853 roku artysta namalował swój pierwszy obraz historyczny.
Twórczość Jana Matejki – najważniejsze dzieła
Bitwa pod Grunwaldem
Jest to obraz olejny namalowany w latach 1872-1878. Przedstawia on walczący tłum, w którym wyróżniono wiele postaci historycznych. Ma 426 centymetrów wysokości i 987 centymetrów szerokości. Początkowo, czyli od 1878 roku mieścił się w pałacu Wielopolskich w Krakowie, następnie od 1902 roku znajdował się w zbiorach Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, a od 1945 roku do teraz przechowuje się go w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie.
Konstytucja 3 Maja
To kolejne znane dzieło polskiego malarza, które powstało w ciągu dziesięciu miesięcy – od stycznia do października 1891 roku. Jego wymiary to 247 centymetrów wysokości i 446 centymetrów szerokości. Obecnie znajduje się w zbiorach Zamku Królewskiego w Warszawie, jednak podczas II wojny światowej ukrywano je we wsi Chotomów.
Stańczyk
Obraz ten Jan Matejko namalował w 1862 roku i jest on oczywiście rodzajem malarstwa historycznego. To właśnie on przyniósł artyście ogromny rozgłos – jest to bez wątpienia dzieło przełomowe w twórczości artysty. Ukazuje ono Stańczyka – błazna królów polskich z XVI wieku. Od 1924 roku znajduje się w Muzeum Narodowym w Warszawie.
Hołd pruski
Artysta namalował go w latach 1879-1882 w Krakowie. Jak nazwa wskazuje przedstawia hołd pruski, który został złożony 10 kwietnia 1525 przez Albrechta Hohenzollerna na krakowskim Rynku Głównym. Dzieło to jest oczywiście eksponowane w krakowskich Sukiennicach.
Chrzest Litwy
Obraz namalowany w 1888 roku, który ukazuje scenę uroczystego chrztu dostojników oraz ludu litewskiego. Wchodzi on w skład cyklu prac Jana Matejki pt. Dzieje cywilizacji w Polsce. Dzieło to znajduje się na Zamku Królewskim w Warszawie.
